Το κλειδί για μια ευτυχισμένη ζωή με τον σκύλο σου
Αρθρογράφος: Μυλωνά Γεωργία
- Τι σημαίνει πρόληψη συμπεριφορών και καταστάσεων;
- Γιατί η πρόληψη είναι καλύτερη από την αντιμετώπιση
- Παραδείγματα πρόληψης: πώς να χτίσετε σωστές συνήθειες από την αρχή
- Η αλλαγή νοοτροπίας ξεκινά από εμάς
- Μια πρόσκληση στους κηδεμόνες
Στον κόσμο της εκπαίδευσης και της συμπεριφοράς των σκύλων, συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με ερωτήσεις και αιτήματα βοήθειας που ακούγονται κάπως έτσι: «Ξαφνικά άρχισε να γρυλίζει στους σκύλους», «Δεν μπορούμε να τον πιάσουμε όταν είναι στον κήπο», «Μας τραβάει πολύ στη βόλτα», ή ακόμα χειρότερα: «Δάγκωσε κάποιον χωρίς λόγο».
Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι κηδεμόνες αναζητούν επειγόντως λύσεις και συχνά νιώθουν ανίσχυροι, απογοητευμένοι ή θυμωμένοι. Τότε είναι που πολλές φορές επιδιώκουν γρήγορα και εύκολα αποτελέσματα, κάτι που όμως ενδέχεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ευζωία του σκύλου και στην ψυχική υγεία των ανθρώπων.
Όμως, αν μπορούσαμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, θα βλέπαμε ότι τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα δεν προέκυψαν ξαφνικά. Χτίστηκαν σταδιακά. Μέσα από παρανοήσεις, παραλείψεις, μη ρεαλιστικές προσδοκίες ή έλλειψη πρόληψης.
Η πρόληψη δεν είναι απλώς μια τεχνική. Είναι η συνειδητοποίηση ότι το μέλλον της συμπεριφοράς του, χτίζεται στο παρόν· μέσα από την καθημερινότητά του, το περιβάλλον του, τη σχέση μας μαζί του.
Τι σημαίνει πρόληψη συμπεριφορών και καταστάσεων;
Όταν μιλάμε για πρόληψη εννοούμε το σύνολο των πρακτικών και των επιλογών που κάνουμε ώστε να διαμορφώσουμε έναν σκύλο ικανό να ανταποκρίνεται θετικά στις απαιτήσεις της ζωής δίπλα μας.
Περιλαμβάνει:
- Την διαχείριση του περιβάλλοντος και των ερεθισμάτων, ώστε να μην εμφανίζονται ανεπιθύμητες συμπεριφορές.
- Την εκπαίδευση «από την πρώτη μέρα», με σύγχρονες επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους.
- Τον σεβασμό στις ανάγκες του σκύλου και κάλυψή τους σε όλα τα επίπεδα, ώστε να μην καταλήξει να εκφράζει τις δυσκολίες του μέσω έντονων συμπεριφορών.
- Τη διαμόρφωση θετικού και υποστηρικτικού περιβάλλοντος, για την καλή ψυχική υγεία και ισορροπία.
- Την εκμάθηση δεξιοτήτων ζωής που θα τον βοηθήσουν στην καθημερινότητά του.
- Την εκπαίδευση του ανθρώπου στην γλώσσα επικοινωνίας των σκύλων και στις βασικές τους ανάγκες ώστε να μπορεί να ερμηνεύει και να επικοινωνεί αποτελεσματικά με τον σκύλο
- Τη συνεχή εκπαίδευση του ανθρώπου, γιατί ο τρόπος που αλληλοεπιδρούμε με τον σκύλο μας είναι καθοριστικός.
Να σημειώσουμε εδώ πως η πρόληψη δεν αφορά μόνο τα κουτάβια. Είναι εξίσου σημαντική και όταν υιοθετούμε έναν ενήλικο σκύλο. Με σωστή διαχείριση, καλή οργάνωση του περιβάλλοντος και σταδιακή εκπαίδευση, μπορούμε να τον βοηθήσουμε να προσαρμοστεί και να αποφύγουμε την εμφάνιση προβλημάτων.
Γιατί η πρόληψη είναι καλύτερη από την αντιμετώπιση
Στην σύγχρονη εκπαίδευση σκύλων με θετική ενίσχυση, συμβουλεύουμε τους κηδεμόνες να ξεκινήσουν την εκπαίδευση του σκύλου τους από την πρώτη μέρα που έρχεται στο σπίτι. Ιδανικά οι ίδιοι οι κηδεμόνες μπορούν να ξεκινήσουν πιο πριν, μαθαίνοντας βασικές αρχές, ώστε να είναι προετοιμασμένοι για μια ομαλότερη μετάβαση με την άφιξη του νέου τους τετράποδου φίλου. Αυτό, γιατί πιστεύουμε πως η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική.
Ας δούμε το γιατί:
- Οι συμπεριφορές εδραιώνονται γρήγορα
Όσο περισσότερο επαναλαμβάνεται μια συμπεριφορά, τόσο πιο βαθιά ριζώνει. Αυτό σημαίνει ότι είναι πολύ πιο δύσκολο — και χρονοβόρο — να την αλλάξουμε όταν έχει ήδη εγκατασταθεί. Η πρόληψη μας επιτρέπει να διαμορφώσουμε θετικές συμπεριφορές πριν γεννηθεί η ανάγκη για «διόρθωση».
- Προστατεύουμε τη σχέση μας με τον σκύλο
Οι συγκρούσεις που προκύπτουν από «προβληματικές» συμπεριφορές συχνά τραυματίζουν τη σχέση μεταξύ ανθρώπου και σκύλου. Αντίθετα, η πρόληψη βασίζεται στην κατανόηση, και ενισχύει τον δεσμό, την εμπιστοσύνη και τη συνεργασία.
- Εξοικονομούμε χρόνο και ενέργεια
Η αντιμετώπιση μιας ήδη εγκατεστημένης συμπεριφοράς (π.χ. επιθετικότητα, φοβίες, αποχωρισμός, στρες) απαιτεί περισσότερες συνεδρίες, υπομονή και προσαρμογές στην καθημερινότητα. Με την πρόληψη, αποφεύγουμε τις κρίσεις και δημιουργούμε ένα σταθερό πλαίσιο ζωής.
- Βοηθάμε τον σκύλο να ζήσει καλύτερα
Ένας σκύλος που μεγαλώνει με συνέπεια, θετικές εμπειρίες και υποστήριξη, αναπτύσσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στο στρες, έχει καλύτερη ποιότητα ζωής και γίνεται κοινωνικά ισορροπημένος.
Παραδείγματα πρόληψης: πώς να χτίσετε σωστές συνήθειες από την αρχή
Παρακάτω θα δούμε κάποια πρακτικά και απλά παραδείγματα ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα τι είναι η πρόληψη στην εκπαίδευση σκύλων:
- Αντί να προσπαθήσουμε να «κόψουμε» το μάσημα επίπλων, παρέχουμε από την αρχή κατάλληλα παιχνίδια μάσησης και επιβραβεύουμε την ενασχόληση με αυτά.
- Αντί να θυμώσουμε γιατί ο σκύλος μας δεν έρχεται όταν τον καλούμε, χτίζουμε από νωρίς έναν «χρυσό» μηχανισμό επαναφοράς με θετικές συνδέσεις.
- Αντί να περιμένουμε να “ξεπεράσει” μόνος τον φόβο του για τους ξένους, του δίνουμε χρόνο, απόσταση και θετικές εμπειρίες πριν εκτεθεί.
- Αντί να αναρωτιόμαστε γιατί «δεν κάθεται ήσυχος», διασφαλίζουμε καθημερινή πνευματική και σωματική εκτόνωση και παράλληλα τον εκπαιδεύουμε σε πρωτόκολλα ηρεμίας.
- Αντί να προσπαθούμε να διορθώσουμε το άγχος αποχωρισμού όταν ο σκύλος μας ήδη γαβγίζει και καταστρέφει αντικείμενα, μαθαίνουμε από νωρίς στον σκύλο να μένει μόνος του για μικρά χρονικά διαστήματα με θετική διάθεση και ασφάλεια.
- Αντί να διορθώνουμε συνεχώς το τράβηγμα στη βόλτα, όταν είναι ήδη εδραιωμένο, διδάσκουμε από νωρίς τις βόλτες με χαλαρό λουρί και επιβραβεύουμε όταν περπατά κοντά μας.
- Αντί να τον μαλώνουμε για τη συνήθεια να πηδά σε πάγκους και τραπέζια για φαγητό, φροντίζουμε από την αρχή να μην υπάρχουν προσβάσιμα τρόφιμα και να τον επιβραβεύουμε όταν παραμένει στο πάτωμα.
Η αλλαγή νοοτροπίας ξεκινά από εμάς
Οι άνθρωποι συχνά περιμένουμε να εμφανιστεί το πρόβλημα για να δράσουμε. Όμως στην εκπαίδευση σκύλων ειδικά, πιστεύουμε πως η καλύτερη στιγμή για να ξεκινήσουμε είναι πριν χρειαστεί.
Αυτό απαιτεί έναν νέο τρόπο σκέψης. Χρειάζεται να βλέπουμε τον σκύλο όχι σαν «μικρό ρομπότ» που πρέπει να μάθει εντολές, αλλά σαν ένα ζωντανό ον με συναισθήματα, φόβους, ιδιοσυγκρασία και ανάγκες. Και όπως δεν περιμένουμε να αρρωστήσουμε για να φροντίσουμε την υγεία μας, έτσι και στη συμπεριφορά, η πρόληψη είναι η πιο έξυπνη επιλογή.
Μια πρόσκληση στους κηδεμόνες
Η ενημέρωση και η μάθηση είναι το θεμέλιο της αλλαγής. Όλοι μας, είτε ζούμε με κουτάβι είτε με ενήλικο σκύλο, έχουμε τη δυνατότητα να επενδύσουμε στην πρόληψη, στην έγκαιρη εκπαίδευση και στην καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής που θα κάνουν τη συμβίωσή μας πιο όμορφη και ουσιαστική.
Αξίζει να αναζητούμε υποστήριξη προτού εμφανιστούν δυσκολίες. Να μαθαίνουμε να παρατηρούμε, να κατανοούμε, να καθοδηγούμε με αγάπη και σεβασμό. Ο ρόλος μας δεν είναι να “διορθώνουμε” τον σκύλο μας, αλλά να τον βοηθάμε να εξελιχθεί και να του δίνουμε χώρο να γίνει η καλύτερη εκδοχή του εαυτού του. Ίσως μέσα από αυτήν την διαδικασία να γίνουμε και εμείς καλύτεροι.
Κάθε προσπάθεια που κάνουμε σήμερα, κάθε λεπτό που αφιερώνουμε στον σκύλο μας, είναι μια επένδυση ζωής, για εμάς και για εκείνον, που μας επιστρέφει απλόχερα συντροφικότητα, χαρά, αρμονία.