Ο Σύγχρονος Επαγγελματίας Εκπαιδευτής Σκύλων

Ποιος είναι και γιατί η πιστοποίηση είναι δώρο αξίας για τον σκύλο σου

Αρθρογράφος: Μυλωνά Γεωργία

• Ποιος είναι ο σύγχρονος επαγγελματίας εκπαιδευτής σκύλων
• Εκπαίδευση σκύλων: πέρα από την υπακοή
• Γιατί είναι απαραίτητη η πιστοποίηση του εκπαιδευτή σκύλων;
• Η αξία για τον κηδεμόνα
• Η εκπαίδευση είναι φροντίδα και κοινωνική ευθύνη
• Πώς να αναγνωρίσεις έναν πιστοποιημένο επαγγελματία εκπαιδευτή σκύλων

Η συμβίωση ανθρώπου και σκύλου είναι μια από τις πιο βαθιές και αρχαίες σχέσεις που έχει δημιουργήσει ποτέ ο άνθρωπος με ένα άλλο είδος. Όμως, όσο όμορφη κι αν είναι αυτή η σχέση, δεν είναι πάντα εύκολη. Οι παρεξηγήσεις, οι λάθος προσδοκίες, η έλλειψη κοινής «γλώσσας» και γνώσης μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα που φθείρουν την καθημερινότητα και των δύο. 

Εδώ αναδεικνύεται ο ρόλος του επαγγελματία εκπαιδευτή σκύλων· όχι ως «διορθωτή» του σκύλου, αλλά ως γέφυρα ανάμεσα στα δύο είδη, ως μεταφραστής της γλώσσας και των αναγκών τους, ως καθοδηγητής και υποστηρικτής μιας σχέσης που αξίζει να είναι γεμάτη εμπιστοσύνη, ασφάλεια και αμοιβαίο σεβασμό.

Ποιος είναι ο σύγχρονος επαγγελματίας εκπαιδευτής σκύλων

Δεν αρκεί κάποιος να «ξέρει από σκύλους» επειδή είχε από μικρός ή επειδή έχει εκπαιδεύσει τον δικό του. Η αγάπη και η εμπειρία είναι πολύτιμα στοιχεία, αλλά από μόνα τους δεν αρκούν. Ο σύγχρονος επαγγελματίας εκπαιδευτής σκύλων είναι ένας άνθρωπος που έχει επιλέξει αυτό το επάγγελμα με πλήρη συνείδηση της ευθύνης του. 

Έχει επιστημονική εκπαίδευση σε τομείς όπως η συμπεριφορά, η μάθηση και η ευζωία των σκύλων, καθώς και στην ανάλυση της σχέσης ανθρώπου-ζώου. Μελετά συνεχώς επιστημονικά δεδομένα, λειτουργεί μέσα σε πλαίσιο δεοντολογίας και έχει αναπτύξει επαγγελματική στάση που υπερβαίνει την απλή τεχνική εκπαίδευση.

Εκπαίδευση σκύλων: πέρα από την υπακοή

Η εκπαίδευση σκύλων είναι κάτι βαθύτερο από την υπακοή ή τη «διόρθωση» συμπεριφορών. Είναι ένας επιστημονικός κλάδος που συνδυάζει στοιχεία από την ψυχολογία, εθολόγια, νευροεπιστήμη, την παιδαγωγική, τη συμβουλευτική και άλλες επιστήμες. 

Είναι επίσης ένας ανθρωποκεντρικός κλάδος. Με την έννοια ότι, επικεντρώνεται όχι μόνο στον σκύλο αλλά και στον άνθρωπο, γιατί εκείνος είναι το «κλειδί» της αλλαγής· με τη στάση του, τη συμπεριφορά του, την κατανόηση της γλώσσας του σκύλου, την αναγνώριση των αναγκών του, την διδασκαλία του, την φροντίδα του. 

Ο σωστός επαγγελματίας δεν εφαρμόζει τεχνάσματα και έτοιμες γρήγορες λύσεις. Αξιολογεί κάθε περίπτωση ξεχωριστά, με γνώμονα την ευημερία του σκύλου και την ποιότητα της συμβίωσης με τον άνθρωπο. Ξέρει να ακούει. Να παρατηρεί. Να εντοπίζει τα βαθύτερα αίτια της συμπεριφοράς. Και πάνω απ’ όλα, ξέρει να διδάσκει χωρίς να επιβάλλεται. Στηρίζει τον άνθρωπο, προστατεύει τον σκύλο και χτίζει σχέσεις που ανθίζουν στον χρόνο. 

Ο σύγχρονος επαγγελματίας εκπαιδευτής σκύλων δεν μεταμορφώνει «προβληματικούς σκύλους». Βοηθά ανθρώπους και σκύλους να καταλάβουν ο ένας τον άλλον. Κι αυτή η σύνδεση είναι αληθινά μεταμορφωτική.

Γιατί είναι απαραίτητη η πιστοποίηση του εκπαιδευτή σκύλων;

Σε έναν χώρο που, δυστυχώς, παραμένει αφύλακτος, η πιστοποίηση δεν είναι μια τυπική λεπτομέρεια. Είναι η εγγύηση για τον κηδεμόνα ότι έχει απέναντί του έναν επαγγελματία που έχει επενδύσει χρόνια σπουδών, συνεχούς επιμόρφωσης και επαγγελματικής δεοντολογίας.

Όταν επιλέγεις κάποιον για να εκπαιδεύσει τον σκύλο σου, του εμπιστεύεσαι τον σύντροφό σου. Ένα μέλος της οικογένειάς σου. Για εσένα τον κηδεμόνα, αυτό μεταφράζεται σε εμπιστοσύνη ότι ο σκύλος σου θα αντιμετωπιστεί με φροντίδα, χωρίς βία, με σεβασμό στις συναισθηματικές και γνωστικές του ανάγκες. 

Η πιστοποίηση:

• Διασφαλίζει ότι ο εκπαιδευτής έχει αξιολογηθεί από φορέα με σαφή και σύγχρονα κριτήρια.
• Θέτει πλαίσιο δεοντολογίας και επαγγελματικής ευθύνης. 
• Ενισχύει τη διαφάνεια και την ασφάλεια των υπηρεσιών.
• Προστατεύει τον σκύλο από λανθασμένες πρακτικές, τιμωρητικές μεθόδους, τεχνικές που βασίζονται στον φόβο, την πίεση, την επιβολή, τον σωματικό και ψυχικό πόνο.

Στην Ελλάδα, δυστυχώς, δεν υπάρχει ακόμα θεσμικό πλαίσιο που να ορίζει ποιος μπορεί να φέρει τον τίτλο του «εκπαιδευτή σκύλων» και με ποια προσόντα. Οποιοσδήποτε μπορεί να αυτοαποκαλείται επαγγελματίας, να προσφέρει υπηρεσίες εκπαίδευσης και να επηρεάζει τη συμπεριφορά ενός ζώου και την καθημερινότητα μιας οικογένειας, χωρίς να υπόκειται σε κανέναν έλεγχο και χωρίς καμία υποχρέωση εκπαίδευσης ή λογοδοσίας.

Σε έναν τέτοιο χώρο, γίνεται ακόμα πιο επιτακτική η ανάγκη να επιλέγουμε σωστά, με φροντίδα και γνώση, το καλύτερο για την οικογένειά μας.

Ελάχιστες σχολές εκπαιδευτών σκύλων στην Ελλάδα, παρέχουν εκπαίδευση βασισμένη σε επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους. Υπάρχουν, ωστόσο, διεθνείς οργανισμοί που πιστοποιούν την κατάρτιση των εκπαιδευτών με βάση αυστηρά κριτήρια. 

Ο Ελληνικός Σύλλογος Εκπαίδευσης και Συμπεριφοράς Σκύλων, είναι το μοναδικό επαγγελματικό σωματείο στην χώρα, που δεσμεύει τα μέλη του σε μεθόδους θετικής ενίσχυσης, χωρίς οποιαδήποτε μορφή σωματικής ή ψυχολογικής βίας. Παράλληλα τα μέλη υποβάλλονται σε εξετάσεις, υπογράφουν τον Κώδικα Ηθικής Δεοντολογίας και υπόκεινται σε αξιολόγηση από Ειδική Επιτροπή, διασφαλίζοντας έτσι υψηλά πρότυπα επαγγελματισμού και ευθύνης. 

Η αξία για τον κηδεμόνα

Η επιλογή πιστοποιημένου επαγγελματία εκπαιδευτή σκύλων έχει άμεσο αντίκτυπο για στην καθημερινότητά σου. Σημαίνει: 

• Αποφυγή συμβουλών βασισμένων σε παρωχημένες ή προσωπικές απόψεις.
• Διαβεβαίωση ότι ο σκύλος σου δεν θα υποστεί σωματική ή συναισθηματική κακομεταχείριση, στο όνομα της «εκπαίδευσης».
• Καθοδήγηση που αφορά και εσένα – καθώς η εκπαίδευση σκύλου είναι, πρωτίστως, εκπαίδευση ανθρώπων.
• Εκμάθηση της ορθής ανάγνωσης του σκύλου σου, ώστε να βλέπεις τον σύντροφό σου, όχι σαν πρόβλημα, αλλά σαν ύπαρξη που αξίζει κατανόηση.

Ο σύγχρονος εκπαιδευτής, διδάσκει και χτίζει γέφυρες. Δημιουργεί ασφαλή περιβάλλοντα όπου ο σκύλος μαθαίνει και ο άνθρωπος αναπτύσσεται. Προσφέρει ουσιαστική αλλαγή μέσα από γνώση, υπευθυνότητα και συνέπεια.

Η εκπαίδευση είναι φροντίδα και κοινωνική ευθύνη

Είναι καιρός να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την εκπαίδευση σκύλων ως πολυτέλεια ή ως “εργαλείο υπακοής”. Είναι μια από τις σημαντικότερες μορφές ευθύνης και φροντίδας που μπορούμε να προσφέρουμε σε έναν σύντροφο που εξαρτάται πλήρως από εμάς. Είναι ένα βήμα προς μια κοινωνία που σέβεται και συνυπάρχει αρμονικά με τα ζώα. 

Ως κηδεμόνας που χρειάστηκε να μάθει πολλά για να ζήσει όμορφα με τον σκύλο της, και πλέον ως εκπαιδεύτρια σκύλων, πιστεύω ακράδαντα στον ρόλο του πιστοποιημένου επαγγελματία και στη συνεχή επιμόρφωση. Κάθε κηδεμόνας έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να απαιτεί ποιότητα, γνώση και σεβασμό.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτό που όλοι θέλουμε, δεν είναι απλώς «ένας σκύλος που υπακούει», αλλά μια σχέση που στηρίζεται στην κατανόηση, την εμπιστοσύνη, την αλήθεια και μία ευτυχισμένη ζωή μαζί.

Πώς να αναγνωρίσεις έναν πιστοποιημένο επαγγελματία εκπαιδευτή σκύλων

Η επιλογή εκπαιδευτή είναι μια κρίσιμη απόφαση. Μην διστάσεις να ρωτήσεις, να ζητήσεις αποδείξεις και να εμπιστευτείς τη διαίσθησή σου. Ο σωστός επαγγελματίας δεν θα ενοχληθεί· αντιθέτως θα χαρεί να σου εξηγήσει ότι χρειάζεσαι.

Τι να ρωτήσεις:

• Έχετε επίσημη εκπαίδευση ή πιστοποίηση; Από ποιον φορέα; (έλεγξε εάν ο φορέας υπάρχει, τη φιλοσοφία του και αν το άτομο είναι όντως μέλος του).
• Πώς διαχειρίζεστε τη συνεχή εκπαίδευση και ενημέρωση σας;
• Ποια είναι η φιλοσοφία σας στην εκπαίδευση; Τι μεθόδους χρησιμοποιείτε;
• Πώς προσεγγίζετε έναν σκύλο που παρουσιάζει «ανεπιθύμητη» συμπεριφορά; (ο τρόπος που θα απαντήσουν αποκαλύπτει πολλά.)
• Παρέχετε καθοδήγηση στους κηδεμόνες; Θα είμαι παρών/παρούσα στην εκπαίδευση; Πώς θα με εμπλέξετε στη διαδικασία; 
• Διατηρείτε αρχείο και πλάνο εκπαίδευσης; Πώς παρακολουθείτε την πρόοδο;

Τι να προσέξεις:

• Αποφυγή τιμωρητικών μεθόδων. Αν προτείνονται εργαλεία επιβολής (πνίχτες, κολάρα με καρφιά, ηλεκτρικά κολάρα, αντικείμενα που κάνουν θόρυβο και άλλα σχετικά εργαλεία), απομακρύνσου.
• Αν ακούσεις φράσεις όπως «Είναι πρόβλημα κυριαρχίας», «Χρειάζεται να του δείξεις ποιος είναι το αφεντικό», ή αναφορές σε «αποκατάσταση της θέσης του στη ιεραρχία» απέφυγέ τους.
• Απουσία ενδιαφέροντος για την ευημερία του ζώου πέρα από την υπακοή.
• Γενικές υποσχέσεις όπως «Θα τον φτιάξω σε 2 εβδομάδες» ή «θα γίνει υπάκουος 100%» δείχνουν άγνοια ή αλαζονεία.
• Έλλειψη διαφάνειας. Αν δεν σου εξηγεί τι ακριβώς κάνει, αν σου απαντάει σε ερωτήσεις με το «απλά έτσι είναι» αν δεν σε εμπλέκει ή σε αποτρέπει από το να είσαι παρών, αναρωτήσου το γιατί.
• Έμφαση στην υποταγή αντί της επικοινωνίας. Ο στόχος είναι η σχέση, όχι ο έλεγχος.

Να Θυμάσαι:

Η εκπαίδευση είναι μια πορεία. Ο σωστός συνεργάτης σε αυτή την πορεία είναι καθοριστικός. Γι’ αυτό η πιστοποίηση και ο επαγγελματισμός είναι κάτι περισσότερο από ένα χαρτί· είναι το θεμέλιο μιας σχέσης βασισμένης στην εμπιστοσύνη, τον σεβασμό και τη γνώση.